در خیمه قذافی
مترجم:حسین جابری انصاری - روایت دوستان سرهنگ از رازهای دوران او گفتگوهای تفصیلی«غسان شربل» با پنج سیاستمدار معاصر لیبیایی - ۱۲۶
 

* با امام خمینی دیدار داشتید؟

به همراه شماری از یاران ایشان به دیدارش رفتم و به نظرم شخصیتی عادی آمد. شاید نظر دیگران متفاوت باشد، اما من از دیدن ایشان؛ احساس شگفتی و حیرت نکردم. با رهبر فعلی [ایران، آیت الله سید] علی خامنه ای هم ملاقات کرده ام.

* وضعیت امروز جهان عرب را چگونه توصیف می کنید؟

وضعیت عربی، دردناک است و اجلاس‌های سران عرب هم در کار خود جِدّی نیست. رهبران عرب چند ساعت جمع می شوند، و برای هر چه زودتر رفتن عجله دارند. اگر اجلاس‌های سران آفریقا و عرب را مقایسه کنیم، اجلاس‌های آفریقایی، جدی تر و غیر قابل مقایسه با اجلاس‌های سران عرب است. رهبران آفریقایی دو روز را سپری کرده و درباره برنامه اجلاس گفتگو و بحث می کنند. آنها به رغم اختلاف نظرها با یکدیگر، در پایان نشست‌ها با دوستی از هم جدا می شوند. در حالی که سران عرب مثلاً با یک بحث یک ساعته در اجلاس تونس گفتند، مشکل لبنان حل شد. رهبران عرب به اجلاس می آیند و دل مشغولی آنها زمانِ ترکِ اجلاس است. روش اجلاس‌های سران عرب، و کار عربی باید به طور کلی دگرگون شود.

* روابط میان رهبران عرب را چگونه می بینید؟

روابط میان آنها به صورت کلی بد نیست، اما برخی بسیار دو رو هستند و مسائل را به صورت جدی بررسی نمی کنند. به عنوان مثال وضعیت جاری فلسطین و ناتوانی عرب‌ها برای تغییر آن، در باور کسی می گنجد؟ این وضعیت، به واقع نگران کننده است.

* نظر شما درباره رویدادهای جاری سوریه چیست؟

نظر شخصی من این است که سوریه به عنوان یک کشور رویارو با اسرائیل، در معرض خطر قرار گرفته و شاید روند تحولات آن به سمت یک جنگ داخلی برود که برای عرب‌ها خطرناک است. جدای از این که چه کسی خطاکار و چه کسی کارش درست است، سوریه یک کشور عادی و دوردست در مغرب عربی نیست، یک کشور اصلی عربیِ رویارو با اسرائیل است، که می بایست از آن محافظت کرد. عراق ویران و تمام شد و آنچه در این کشور در جریان است، اعم از کشمکش طایفه ای شیعی – سنی یا شرایطی که بر سر مسیحیان عراق آمد، حزن انگیز و خجالت آور و خطرناک ترین وضعی است که جهان عرب می توانست بدان گرفتار شود. مسیحیان در عراق، مصر، سوریه و لبنان پاره ای از بافتار عربی بوده و مهاجرینی از کشورهای دیگر نیستند. رنجی که مسیحیان در عراق با آن مواجه شدند، خجالت آور است. چون قربانی ستمی شدند که آنها را ناچار به مهاجرت به خارج کشور کرد. نگرانی من از این است که طایفه گرایی، همه جا را بگیرد. لبنان و سوریه در معرض خطر بوده و وضعیت عراق نگران کننده تر است. بعید نمی دانم جریانات فعلی عراق و سوریه به کشورهای عربی دیگر هم منتقل شود. وضعیت بحرین و یمن را می بینیم. جهان عرب، سخت ترین مراحل خود را طی می کند. در این شرایط، به مصلحت عرب‌ها نیست که با یک طرف، بر ضد طرف دیگر، همپیمان شوند. آنها باید برای حل مشکلات خود تلاش کنند.

* فکر نمی کنید، عقده رهبری، جهان عرب را ویران کرد. صدام و قذافی هر دو می خواستند رهبر جهان عرب باشند؟

رهبری‌های قلابی عرب، زمینه ساز ویرانی جهان عرب شدند. یورش صدام به کویت، یک فاجعه بود که چهره امت عربی را خراب و آن را ویران کرد و مشکلات بزرگی در جهان عرب آفرید.

* سیاست ایران را در جهان عرب، چگونه می بینید؟

من به شخصه، به حکم همجواری و روابط خوب تاریخی، با درگیری عربی – ایرانی مخالفم. همچنین معتقدم، به مصلحت ایران به عنوان یک کشور همجوار جهان عرب، است که روابط خوب و ممتازی با همسایگان خود داشته باشد.

ادامه دارد

نسخه مناسب چاپ