روزهای پر افتخار
عملیات عاشورا برای آزادسازی میمک
۲۵ مهر، سالروز آغاز عملیات «عاشورا» در سال ۱۳۶۳ است. عملیاتی مشترک میان ارتش و سپاه که به باز پس گیری بیش از ۵۰ کیلومتر مربع از مناطق اشغالی در استان ایلام منجر شد.

ارتفاعات میمک به دلیل کوهستانی بودن و قرار گرفتن در نقطه مرزی ایران و عراق، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و از ارتفاعات بسیار مهم و راهبردی مرزی ایران با عراق به شمار می‌رود. به همین علت، نخستین منطقه از خاک ایران بود که پیش از آغاز رسمی جنگ تحمیلی، مورد طمع صدام قرار گرفت و ارتش بعث عراق آن را اشغال کرد.

اوایل شهریور ۱۳۵۹ تجمع نظامیان عراق، نوع آرایش و صف آرایی آنان در مقابل بخش شمالی و میانی استان ایلام، حکایت از هجوم گسترده به این استان داشت. دوازده روز قبل از آغاز رسمی جنگ تحمیلی، در تاریخ ۱۹ شهریور ۱۳۵۹ نیرو‌های بعثی عراق وارد استان ایلام شده و منطقه میمک را گرفته بودند. آن‌ها ابتدا پاسگاه مرزی «حلاله» و «نی خزر» را که از میمک محافظت می‌کردند به اشغال درآوردند، اما برای تصرف ارتفاعات میمک با مقاومت نیرو‌های ایرانی مستقر در منطقه یک هفته معطل شدند.

پس از تصرف میمک و پاسگاه‌های حومه مهران و دهلران، وزیر دفاع صدام به طور رسمی اعلام کرد: نیرو‌های مسلح عراق به مرز‌های بین المللی رسیده اند و اختلافات ارضی خود را با ایران به طور عملی حل کردند. با اشغال این منطقه معبر وصولی «صالح آباد- سرنی» به طرف خط مرزی مورد تهدید نیرو‌های عراقی قرار گرفت و در نتیجه محور ایلام، صالح آباد و مهران به طور جدی نا امن شد.

در قرارداد «۱۹۷۵ الجزایر»، خط الرأس ارتفاعات «میمک» به عنوان مرز ایران و عراق تعیین شد. سپس کمیته‌های مشترک دو کشور برای تهیه اسناد لازم و میله گذاری مرز به گفتگو پرداختند. این مذاکرات که به کندی انجام می‌شد، تا آستانه وقوع انقلاب اسلامی به نتیجه تعیین کننده‌ای نرسید و در این میان، با توجه به اینکه رژیم عراق به تعیین قطعی مرز‌ها تمایلی نشان نمی‌داد، با پیروزی انقلاب اسلامی زمینه برای ملغی شدن قرارداد الجزایر فراهم شد تا اینکه در روز ۱۹ شهریور ۱۳۵۹ به میمک حمله کرد و دو روز پس از انجام این حمله آن را به تصرف کامل خود درآورد.

چهار ماه بعد یعنی روز ۱۹ دی سال ۱۳۵۹، طی عملیات «ضربت ذوالفقار»، اگر چه دشمن از ارتفاعات میمک عقب رانده شد، اما شمال و غرب این منطقه همچنان تحت اشغال او بود. این وضعیت ادامه داشت تا این که عملیات «عاشورا»، در سال ۱۳۶۳ به منظور آزادسازی ارتفاعات شمال میمک و نیز دامنه غربی آن طراحی و اجرا شد.

اهداف عملیات

انهدام بخشی از قوای دشمن، تحمیل پدافند در دشت به دشمن، ایجاد تسهیلات در رفت و آمد از جنوب به غرب و بالعکس و همچنین ارتباط و اتصال جبهه‌های جناحین میمک، آزادسازی قسمتی از اراضی اشغالی، تأمین منطقه میمک با تسخیر و تصرف ارتفاعات مهم منطقه مانند «گرگنی»، «فصیل» و «فرورفتگی میمک»، از جمله اهدافی بودند که موجب طرح ریزی عملیات عاشورا (میمک) شد.

درگیری با دشمن با رمز «یا اباعبدالله الحسین (ع)»; حدود ساعت ۳۰ دقیقه بامداد در محور میانی آغاز شد و رزمندگان پس از چندین ساعت نبرد موفق شدند در ساعت حدود ۹ صبح ارتفاعات فصیل را تصرف و سپس پاکسازی کنند. در این میان، تلاش برای تصرف یال میمک (۳۴۸) در فرورفتگی میمک اگر چه نیرو‌ها توانستند به برخی از اهداف خود دست یابند، ولی در حالی که فاقد سنگر‌های دفاعی بوده و از امکانات پشتیبانی نیز بی بهره بودند، با پاتک زرهی دشمن مجبور به عقب نشینی شدند.

در محور گرگنی، نیرو‌ها که اغلب اوقات خود را به خنثی سازی میادین مین و بازکردن معبر اختصاص داده بودند، سرانجام پس از مدتی درگیری با دشمن توانستند ارتفاع گرگنی را تصرف کنند.

در این میان دشمن با جمع آوری و سازماندهی نیروهایش از صبح روز دوم پاتک‌های سنگین خود را که به آتش شدید توپخانه و حملات هوایی همراه بود، آغاز کرد و هر بار با مقاومت شدید رزمندگان سپاه و ارتش روبرو شد و ضمن تحمل تلفات و ضایعات قابل توجه، مجبور به عقب نشینی شد.

در نهایت پس از چند روز درگیری بین دو طرف، مواضع متصرفه تأمین شد و ضمن بازپس گیری بیش از ۵۰ کیلومتر مربع از مناطق اشغالی و تصرف بخش مهمی از ارتفاعات منطقه، ۴ دستگاه تانک، ۷ دستگاه خودرو، ۶ قبضه تفنگ ۱۰۶ میلیمتری، ۲۹ قبضه خمپاره انداز و تعداد زیادی سلاح سبک و مهمات به غنیمت درآمدند.

در این عملیات همچنین حدود هزار و ۵۰۰ نفر از نیرو‌های دشمن کشته و زخمی شدند و ۱۹۰ نفر به اسارت درآمدند.

منبع: خبرگزاری دفاع مقدس

نسخه مناسب چاپ