قانون هوای پاک در محاق؛ معضل سالانه اصفهان باز هم نمایان می شود
 

سرویس شهرستان‌ها: شیوع ویروس عالم گیر کرونا از حدود ۲ سال گذشته جان‌ بسیاری از هموطنان‌‌مان را گرفته است و مسئولان کشورمان با اعمال محدودیت‌ها و واکسیناسیون عمومی در تلاش هستند زنجیره انتقال این بیماری مهلک را قطع کنند، اما آلودگی هوا سال‌هاست که خاموش و بی‌سر و صدا جان خیلی‌ها را در اکثر نقاط کشور به ویژه کلانشهرهایی نظیر تهران،اصفهان و مشهد می‌گیرد، ولی همچنان عزم جدی برای مقابله با آن وجود ندارد‏‎ !

‎به غیر از قطع جریان دائمی آب زاینده رود و پیامدهای متعدد خشک شدن آن، آلودگی هوا هم مدت‌هاست که در فهرست معضلات زیست محیطی استان اصفهان قرار گرفته و کیفیت هوای نصف جهان هر سال بدتر از سال قبل شده، به نحوی که خطه زنده رود در نیمه نخست امسال حتی یک روز هوای پاک نداشته و این مساله در لابه لای اخبار کرونا و نگرانی از خیز شیوع موج ششم و بحران فرو نشست زمین به محاق رفته است‎ .

‎بر اساس گزارش اداره کل حفاظت محیط زیست استان اصفهان، شهر اصفهان در نیمه نخست امسال ۱۲۸ روز هوای سالم و ۵۸ روز هوای ناسالم داشت و حتی یک روز هوای پاک نداشت، در حالی که پارسال و در همین مدت ۱۵۰ روز هوای سالم، ۳۴ روز هوای ناسالم و ۴ روز هوای پاک داشت، این آمار و ارقام نشان می‌دهد که اصفهانی‌ها در هوای آلوده نفس می‌کشند و از داشتن هوای پاک به عنوان یک حق طبیعی محرومند و در حالی هوای اصفهان جزو آلوده‌ترین کلانشهرهای کشور بوده که به گفته مسئولان، «بودجه امسال مقابله با آلودگی هوای اصفهان صفر است! »

‎پیش بینی بحران آلودگی هوا‏‎

‎مسئولان همواره موقعیت جغرافیایی و طبیعی استان و بارگزاری‌های بیش از حد صنایع در شعاع ۵۰ کیلومتری را علت آلودگی هوا اصفهان بیان می‌کنند و همیشه سعی کرده‌اند این معضل را به نبود ابر و باد و کم بارشی‌ها و تغییر اقلیم گره بزنند و به نوعی از مسئولیت‌هایشان شانه خالی کنند‏‎.

‎متاسفانه پیش بینی‌های اداره کل هواشناسی استان هم نشان می‌دهد که تا نیمه پاییز امسال از بارندگی در اصفهان خبری نیست، تا بادی بوزد و بارانی ببارد و از شدت انباشت آلاینده‌ها بکاهد؛ مگر این که از اکنون فکری اساسی برای آن شود‎.

‎مدیر امور آزمایشگاه‌های اداره کل حفاظت محیط زیست استان اصفهان در این باره به خبرنگار اطلاعات می‌گوید: موقعیت طبیعی و جغرافیایی استان اصفهان و به ویژه منطقه مرکزی آن سبب شده است تا حداقل وزش باد در آن جریان پیدا کند و از طرفی میزان بارندگی آن هم به ویژه در چند سال گذشته به شدت کاهش یافته و به همین دلیل رطوبت خاک به حداقل رسیده و همه این عوامل سبب شده است تا کانون‌های گرد و غبار اطراف شهر اصفهان فعال‌تر شود و با کمترین ورزش باد، گرد و غبار به هوا برخیزد؛ به همین دلیل امسال روزهای هوای آلوده اصفهان نسبت به پارسال ۲۶ روز بیشتر شده است‎.

‎بابک صادقیان می‌افزاید: متاسفانه در نیمه دوم سال همان اندک وزش باد را نخواهیم داشت و آلودگی ناشی افزایش مصرف سوخت‌های فسیلی برای گرمایش خانه‌ها، صنایع، نیروگاه‌ها و حمل و نقل در منطقه متراکم می‌شود و امسال به دلیل نبود بارندگی‌ها تا نیمه نخست پاییز روزهای خیلی سختی در انتظار است و علاوه بر آن اُفت، شدید دما در زمستان و وارونگی دما شرایط هوا اصفهان را به وضعیت حساس و پرچالشی خواهد برد‏‎ .

‎قانونی که اجرا نمی شود

معضل آلودگی هوا در کلانشهر اصفهان به یک کلاف سر در گم بدل شده و مدیران و کارشناسان تنها راهکار برای خروج از این بن بست را اجرای «قانون هوای پاک» می‌دانند؛ قانونی که در سال ۹۶ تصویب و ابلاغ شد و به گفته آنان، این قانون گامی به جلو برای حل معضل آلودگی هوا است‏‎.

‎صادقیان، مدیر امور آزمایشگاه‌های اداره کل حفاظت محیط زیست استان اصفهان به خبرنگار ما می‌گوید: در اجرای قانون هوای پاک تکلیف همه سازمان‌های متولی مشخص شده است و اداره کل حفاظت محیط زیست استان به عنوان ناظر این قانون، همه قوانین و آیین نامه‌های آن را در طول سال پیگیری و عملکرد سازمان‌ها متولی را در اصفهان بررسی و ارزیابی کرده است و این گونه نیست که فقط در نیمه دوم سال این قانون پیگیری شود.

این گفته صادقیان در حالی بیان می‌شود که مشخص نیست چرا هوای کلانشهری همچون اصفهان پس از گذشت ۴ سال از تصویب و ابلاغ قانون هوای پاک ، آلوده‌تر شده است؟‏‎!

‎محمد کوشافر، استاد دانشگاه آزاد اسلامی هم در این باره می‌گوید: بخشی از چرایی این پرسش به خود قانون برمی‌گردد، زیرا در قانون مذکور مشکل آلودگی هوا و راهکارهای کنترل آن، بیشتر از دیدگاه مهندسی مورد توجه قرار گرفته و به ارتباط ویژگی‌های سرزمین و نحوه توسعه و آلودگی هوا تقریبا توجهی نشده است؛ اتفاقا مشکل آلودگی هوای اصفهان، هم متاثر از توسعه و هم ناشی از شیوه‌های مهندسی بوده؛ بنابراین قانون هوای پاک گرچه گامی روبه جلو بوده و حاوی نکات مثبتی است، ولی به دلیل عدم تمرکز کافی به نقش ویژگی‌های سرزمینی و توسعه نمی‌تواند همه معضلات آلودگی هوای اصفهان را رفع کند‎.

‎وی می‌افزاید: علاوه بر آن، این قانون اجرای خوبی هم نداشته است و متاسفانه برآوردها نشان می‌دهد برخی دستگاه‌ها و موسسه‌های متولی اجرای قانون به هر دلیل نتوانسته‌اند این قانون را به درستی اجرا کنند و حتی بخش‌هایی از مواد این قانون ابتر مانده است؛ همچنین در ماده ۲ قانون هوای پاک به صراحت اعلام شده سازمان حفاظت محیط زیست مسؤل نظارت بر حُسن اجرای قانون است اما به نظر می‌رسد که اداره کل محیط زیست استان اصفهان به دلایل مختلف نتوانسته است وظایف قانونی خود را به درستی انجام دهد‏‎ .

‎بیم استفاده دوباره از سوخت مازوت

در سال‌های گذشته به دلیل اولویت تامین گاز بخش خانگی و ایجاد محدودیت برای سایر بخش‌ها این نگرانی وجود داشت که نیروگاه‌ها برای تولید برق دوباره به سمت مصرف سوخت مازوت بروند و امسال هم زمزمه استفاده از سوخت مازوت برای تامین سوخت زمستانی نیروگاه‌ها به دلیل کمبود گاز وجود دارد و با روند کنونی مصرف گاز طبیعی در کشور و آن طور که وزیر نفت گفته است«امسال در فصل سرما، روزی تا ۲۰۰میلیون مترمکعب کمبود گاز پیش بینی می‌شود» . این موضوع گمانه‌استفاده دوباره از مازوت در نیروگاه‌ها را تقویت می‌کند؛ به ویژه آن که فقط ۲ نیروگاه شهید محمد منتظری و اسلام آباد اصفهان برای تولید برق به روزانه به ۹ میلیون مترمکعب گاز نیاز دارند‎.

‎محمد کوشافر، استاد دانشگاه در این باره می‌گوید: اگرچه مشعل‌های مازوت سوز نیروگاه‌های برق اصفهان چند سالی است به دستور مقامات قضایی به دلیل شدت انتشار مواد آلاینده پلمپ شده است، اما با افزایش مصرف گاز در فصل سرما و همچنین اُفت فشارگاز، احتمال این که نیروگاه‌ها به سمت مصرف مازوت بروند دور از ذهن نیست و به هر طریق ممکن نباید اجازه داد نیروگاه‌ها سوخت مازوت که آلودگی بسیار بالایی دارد مصرف کنند.

علاوه بر نیروگاه‌ها، تمایل به مصرف مازوت در برخی واحدهای کوچکتر صنعتی هم در این مواقع وجود دارد و این مصرف‌های کوچک در مجموع می‌تواند مشکل ساز شود؛ بنابراین از هم اکنون باید راهکارهای موثر اندیشیده شود تا ضمن کنترل آلودگی هوا، واحدهای مذکور هم بتوانند برنامه ریزی‌های لازم را انجام دهند و در نهایت باید به این نکته توجه داشت که آلودگی هوای اصفهان متأثر از متغیرهای مختلف است و برای کنترل آن باید همه عوامل را همزمان در نظر داشت‎.

محمدرضا کلاهدوزان

خبرنگار اطلاعات در اصفهان

نسخه مناسب چاپ