سرگذشت غرب مدرنیته و جهانی‌شدن
نویسنده:پل کلاوال برگردان و اقتباس:دکتر سید حسن صدوق - ۳۸
 

این واقعیت، مقاومت مشترک در برابر برخی اپیدمی‌ها را که هر از گاهی بشریت را تهدید می‌کند و همه را دربر می‌گیرد، نشان می‌دهد. این درحالی است که همین اپیدمی‌ها آثار مصیبت‌باری در جهان جدید به خصوص قاره آمریکا و اقیانوسیه به صورت دوره‌ای برجا می‌گذاشت.‏ جهانی شدن، یعنی وسعت گرفتن حرکت یا چرخش انسان‌ها در مجموعة سیاره زمین، از پایان سده پانزدهم با اکتشافات بزرگ آغاز می‌شود و از آن زمان تاکنون، هرچند با آهنگ‌های متفاوت، ادامه داشته است؛ البته در سده شانزدهم سرعت می‌گیرد اما باید تا پایان سده هجدهم منتظر می‌ماندیم تا همه سواحل اقیانوس آرام را فراگیرد و سرانجام در سده نوزدهم است که تا قلب قاره‌ها نفوذ می‌کند. خطوط ریلی و کشتی‌های بخار به جهانی‌شدن سرعت قابل ملاحظه‌ای ‌بخشید.‏

آثار اکتشافات بزرگ

جهانی شدن با عبور کریستف کلمب از اقیانوس اطلس (۱۴۹۲) آغاز شد و واسکودوگاما با گشودن راه هند از طریق دماغه امیدنیک (۱۴۹۸)، آن را گسترش داد. بر اساس معاهده توردسیلاس۶۹ در سال ۱۴۹۴، پاپ سرزمین تازه کشف شده را بین دو قدرت که مبتکر این حرکت بودند، تقسیم کرد. نخستین تماس‌ها بر جمعیت‌های سرخپوست آمریکا اثر نامطلوبی ‌گذاشت و آنها به صورت توده‌وار گرفتار صدمات اپیدمی‌های مسری شده توسط این تازهواردان شدند. برای مثال، اپیدمی سرخک که قبلاً در دنیای قدیمی معمولا به آسانی مداوا می‌شد، به طرز مهلکی بر بومیان این دنیای جدید اثر گذاشت و برای نمونه، در سالهای ۱۴۹۲ و ۱۶۰۰ جان اکثریت قریب به اتفاق آنان را گرفت (‏Crosby, 1986‎‏). اروپا از یک خوش شانسی جدید برخوردار شد. تجارت ادویه، پرتغالی‌ها را به سرعت ثروتمند کرد. تولید ذرت در سرزمین‌های مداری تحت استعمار۷۰ نیز به آن اضافه شد و اسپانیایی‌ها و پرتغالی‌ها را ثروتمند کرد. تولید غلات در سرزمین‌های مداری تحت استعمار هم به آن اضافه شد. اسپانیایی‌ها و پرتغالی‌ها از عرب‌ها کشت نیشکر را آموختند و از آغاز سده پانزدهم در نواحی مادریا و قناری۷۱ آن را کشت کردند. همچنین در یکی از جزایر خلیج گینه یعنی سائوتومه،۷۲ پرتغالی‌ها یک شرکت بزرگ تجاری برای کشت نیشکر در مقیاس وسیع برپا و از بردگان سیاه برای نیروی کار استفاده کردند‌. در سال‌های ۱۵۷۴ تا ۱۵۸۶، به طور متوالی برده‌ها به شورش روی آوردند. آنها این تجربه را به برزیل منتقل کردند، جایی که شکل‌گیری اولین کلونی‌های زراعی به سال ۱۵۳۰ باز می‌گردد، هرچند تولید وسیع به سال‌های ۱۵۷۰ـ۱۵۸۰مربوط می‌شود.‏

ماران‌های۷۳ شمال شرقی برزیل از اشغال این منطقه از برزیل توسط استعمارگران هلندی بین سال‌های ۱۶۳۰ و ۱۶۴۵، سود می‌جستند تا به دین اجدادی خود رجوع کنند. پیروزی پرتغالی‌ها باعث تفتیش عقاید شد و حاصل آن، فرار این جمعیت بود. در سال‌های ۱۶۴۰ آنان هنر زراعت را از کلونی‌های زراعی انگلیسی‌ها۷۴ و مستعمرات فرانسوی، مارتینیک و گوادلوپ آموختند. این کلونی‌های زراعی مستعمراتی به سراسر جزایر آنیل، جنوب ایالات متحده و ماسکارینی۷۵ در اقیانوس هند گسترش یافت. ‏

ادامه دارد

پی‌نویس: ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

۶۹ Tordesillas‎

۷۰ ‎‏ ‏Plantation‏: نوعی بهره‌برداری تک محصولی با هدف صادرات که استعمارگران در سرزمین‌های مستعمره خود مرسوم کرده بودند، نیشکر، تنباکو و قهوه از آن جمله بود

۷۱ ‎‏ ‏Maderiaـ Canaries‏: جزایر مادریا و کاناری، مستعمرات پرتغال و اسپانیا در اقیانوس اطلس واقع‌اند.‏

۷۲ Sao Tome

73 ‎‏ ‏Marrane‏: یهودیان مسیحی شده که از مذهب اصلی خود پنهانی پیروی می‌کردند.‏

۷۴ ‎‏ ‏Barbade‏: دولت کوچک جزیره‌ای در اقیانوس اطلس که به مدت سه قرن مستعمره انگلستان بود.‏

۷۵ Mascareignes‎

خواندن اصل فایل

ساخته شده توسط روزنامه اطلاعات

نسخه مناسب چاپ